జెండాపై కపిరాజు : పాటల పరిచయం

ఇవాళ అనగా డిసెంబర్28నవిడుదలయిన జెండాపై కపిరాజు పాటల పరిచయం!

తొలిపాట - ఇంతందంగా ఉందా లోకం...
షాషా, జీవీ ప్రకాశ్ (హమ్మింగ్ గొంతు), మరియు జావెద్ అలీ గాత్రం.
మంచి సంగీతం, ఇదే వరసలో కొన్ని ఇతర భాషా పాటలు విన్నాను కాబట్టీ, ఇది సొంత ట్యూన్ అని చెప్పలేను. అమ్మాయి పాట శ్రావ్యంగా ఉంది. అబ్బాయి పాడేపుడు అసహజత్వం కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించింది. కొన్ని పదాలు పలకడంలో ఇబ్బంది, అస్పష్టత కనిపిస్తుంది.

రెండోది - డోంట్ వర్రీ బీ హ్యాపీ
జ్జైశ్రీనివాస్, ప్రియా హేమేశ్ గాత్రం.
మొత్తానికి సినిమా పాటల్లోకి రోజువారీ కుఱ్ఱకారు మాటాడుకునే మాటలు చొచ్చుకొస్తున్నాయనడానికి మరో ఉదాహరణ.
ఆ డప్పులు, సన్నాయి, ఈల, సాక్సఫోన్, ఘటం వాడకం ఈ మధ్య సినిమా పాటల్లో సామాన్యమయిపోయింది. 

మూడోది - మన అభిమాన గాయకుడు హేమచంద్ర పాడాడండోయ్
రాజాధిరాజాధి రాజా నేనే...
ఇది ఆ ఒక్కటి అడక్కు సినిమాలోని రాజాధిరాజాను నేనురా అన్న పాటకు దగ్గర పోలికతో ఉంది.
ఈ పాటంతా కూడా డప్పుల శ్రవణయోగమే!

నాల్గవది - తెలిసినది నువ్వంటే ఏంటో...
హరిచరణ్, సైంధవి గాత్రం
రొమాంటిక్ అని వినబోతే తత్త్వాలు చెప్పే పాట!

ఐదవది - భగవద్గీతలోని కొన్ని శ్లోకాలు
పాడింది హరిచరణ్ ట!
ఇవి విన్నాక ఒక రకమయిన విరక్తి కలుగుతుంది. అనుష్టుప్ ఛందస్సును ఎలా పాడాలో తెలీని గాయకులు ఉంటారా అని అనుకునేవాణ్ణి. కొన్ని శ్లోకాలయితే ఎక్కడ తుంచకూడదో అక్కడే తుంచారు. విసర్గం ఒకటి ఉంటుందని పాపం వీళ్ళకి తెలీదు! గీతను శ్రవణవిరుద్ధం చేస్సారు.

కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారం

విశ్వనాథ, తన  విశ్వనాథ పంచశతిని కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు పంతులుగారికి అంకితమిస్తూ పుస్తకం మొదట్లో తొలి ఆంధ్రవిజ్ఞానసర్వస్వ నిర్మాతకిచ్చిన నీరాజనం!

అధునాతన సంస్కృతికిని
ప్రధానబీజమ్మ వీవు పాండిత్యపయో
నిధి వీవు మార్గదర్శక
సుధారుచివి నిన్ను మఱవఁజొచ్చిరి యాంధ్రుల్

ఆంధ్ర విజ్ఞానసర్వస్వ మద్ది నీవు
మొదలువెట్టితి మా కది కుదురలేదు
ఆంగ్ల విజ్ఞానసరస్వ మట్లు దాని
వెలయఁజేతుము క్షమియింపవే!మహాత్మ!

నీ రచిత వ్యాసంబు లు
దారంబగు నీదు నాత్మదర్పణముల్ నీ
సారమతి ముదగల్గిన
యారంభంబులకు విజయ మగుత మహాత్మా!*


ఇదే స్ఫూర్తితో తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులలో కొందరిని తెలుగు వికీపీడియా దశాబ్ది సందర్భంగా విశిష్ట వికీపీడియన్ గా గుర్తించి సన్మానింప తలఁచాము. ఆసక్తి ఉన్నవారు ఈ నిర్ణయంలో పాలు పంచుకోగలరు.

https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%95%E0%B1%8A%E0%B0%AE%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%9C%E0%B1%81_%E0%B0%B2%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%B7%E0%B1%8D%E0%B0%AE%E0%B0%A3%E0%B0%B0%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AE%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B0%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%95%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%82

సుపరిచిత గొంతు

ఇవాళ పొద్దున పాల వాడి దగ్గర ఒక వింత సంఘటన చోటు చేసుకుంది. మాకు ఇక్కడ కోరమంగలలో పాలూ, పళ్ళూ, కూరగాయలు అన్నీ ఒక కొట్టులోనే ఉంటాయి. నేను పాలు కొనేసి తిరిగి వస్తుంటే, పరిచయమున్న ఒక గొంతు వినిపించింది - అరటి పళ్ళ కోసం బేరమాడుతున్నాడో పెద్ద మనిషి, కొంచెం ముఖం చూసి ఏమీ గుర్తు రాకపోయే సరికి, ఎవరో ర్యాండం మనిషి అని అనుకుని రూం కి వచ్చేసాను. కానీ రూంకి వచ్చి కాఫీ పెట్టుకుంటుంటే గుర్తొచ్చింది ఆ వాయిస్ ఎవరిదో. చాలా పరిచయమున్న వాయిస్. మూడో తరగతి నుండి, తొమ్మిదో తరగతి వరకూ రోజూ మార్నింగ్ అసెంబ్లీలో వింటూ వచ్చిన వాయిసాయే! నేను తొమ్మిదో తరగతిలో ఉండగా కాసర్గోడ్ కి ట్రాన్స్ఫర్ మీద బదిలీ అయి వెళ్ళారు. ఈ మధ్య బెంగుళూరు వచ్చిన కొత్తలో వాళ్ళబ్బాయిని కలిసాను, నాకన్నా ఒక సంవత్సరం సీనియర్ ఇతను. స్కూల్ లో ఏ క్విజ్ పోటీ జరిగినా, రూపకం జరిగినా నేనూ, ఈ అభిజిత్ భయ్యా, ఇంకా తేజశ్విని దీదీ అని (ఈమె ఎనిమిదో తరగతిలో ఉండగా వీళ్ళ నాన్నకు మాస్కో ట్రాన్స్ఫర్ అయింది, ఈమె కూడా ఇప్పుడు బెంగుళూరులోనే!) మేం ముగ్గురం టీం అప్ అయితే ప్రత్యర్ధులుండే వారు కాదు. గుర్తొచ్చి అభిజిత్ భయ్యాకి కాల్ చేసాను, అవును సార్ ఇప్పుడు సిలిగురిలో ఉంటున్నారు నన్ను చూద్దామని వచ్చారు అన్నడు. అయ్యో, ఆయనను ప్రత్యక్షంగా గుర్తించల్క పోయానే అని దిగులు పడి, తిరిగి ఎప్పుడు కలవవచ్చో కనుక్కున్నాను, వచ్చే వారం ఖాళీ అన్నారు. ఆయన్ని కలిసొచ్చాక ఆ విశేషాలతో ఇంకొక పోస్టు!

తెలుగు పుస్తకాల యూనీకోడీకరణపై సింపోజియం

నిన్న హైదరాబాదులోని పబ్లిక్ గార్డెన్స్-జూబిలీ హాల్‍లో "తెలుగు పుస్తకాల యూనికో(క్రో)డీకరణ" పై సింపోజియం జరిగింది.
 ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సమాచార సాంకేతిక శాఖ, అధికార భాషా సంఘం మరియు సిలికానాంధ్ర - ఈ మూడు సంస్థల సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో జరిగింది. పీవీఆర్కే ప్రసాద్ గారు లాంటి ఎందరో ప్రముఖులను మొదటి సారి చూసే అవకాశం కలిగింది.

సదస్సులో మొదటి ప్రశ్న ఏ ఏ పుస్తకాలను యూనీకోడ్ లో అందుబాటులోకి తేవాలి అని. దానికి వచ్చిన సమాధానాలు నాకు గమ్మత్తుగా అనిపించాయి: సూచనలు - ఆంధ్ర మహాభారతం, భాగవతం, క్షేత్రయ్య పదాలు మొ॥
- ఇవన్నీ ఇప్పటికే తెలుగు వికీసోర్స్( te.wikisource.org ) లో అందుబాటులో ఉన్నాయి. మనకు కావాల్సిన విధంగా HTML, pdf, doc, txt, epub, mobi మొదలగు రూపాలలో పుస్తకాన్ని దింపుకునే మార్గం కూడా ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్న వికీసోర్స్ లో మహాభారతం(వ్యాస, కవిత్రయ), రామాయణం(మొల్ల, వాల్మీకం), కవిత్వం(నీతిచంద్రిక, ఊర్వశి, గురజాడ గారి కవిత్వం, చలం కవిత్వం), నాటకములు(పూర్ణమ్మ, కన్యాశుల్కం, మిణుగురులు మొ॥), పురాణాలు(భాగవతం, పద్మపురాణం), వేదాలు(ఋగ్వేదం అన్ని మండలాలు, అధర్వణ వేదం అన్ని కాండాలు, సామవేదం అర్చికలు, శుక్ల యజుర్వేద అధ్యాయాలు, కృష్ణ యజుర్వేదం కొంత భాగం)-తెలుగులిపిలో, క్షేత్రయ్య పదాలు, సంకీర్తనలు, స్తోత్రములు, శతకములు, తెలుగులో కురాన్, ఇంకా ఆంధ్రుల చరిత్రము మొదలు తెలుగువారితో సంబంధమున్న స్వేచ్ఛా లైసెన్స్ లేదా పబ్లిక్ డొమెయిన్ లో ఉన్న ఎన్నో పుస్తకాలున్నాయి.

వికీసోర్స్ మొదటి పేజీ

ఇంకా ఎన్నో పుస్తకాలు తెచ్చేందుకు కృషి జరుగుతుంది. మీరూ ఇందులో పాలుపంచుకోవచ్చు. వికీసోర్స్ మనందరిలాంటి ఔత్సాహికులు రాసే స్వేచ్ఛా గ్రంథాలయం. వికీసోర్స్ లో ప్రూఫ్ రీడ్ పొడిగింత వాడి చాలా సులువుగా పాఠ్యాన్ని టైపు చేసుకోవచ్చు.

వికీసోర్స్ లో ఇప్పటికే ఉన్న పుస్తకాల వర్గాలు

ప్రూఫ్ రీడ్ ఎక్స్టెన్షన్ వాడుకలో

ప్రూఫ్ రీడ్ పొడిగింత టైపుచేస్తున్నపుడు

ప్రూఫ్ రీడ్ పొడిగింత, గులాబీ పెట్టెలోనిది మనం టైపు చేసే పాఠ్యం, పచ్చ పెట్టెలోది స్కాన్ పుస్తకపు పేజీ, ఎరుపు వృత్తంలోనిది టైపు పద్ధతిని ఎంచుకునే ఉపకరణం

epub గా ఎగుమతి చేసేందుకు

ప్రతి పుస్తకాన్నీ పీడీఎఫ్గా, ముద్రణకు అనువుగా దింపుకోవచ్చు, అలానే ఎక్కువ పుస్తకాలను ఒకే పుస్తకంగా రూపొందించవచ్చు 

వికీసోర్స్ మాత్రమే కాక ఎన్నో ఇతర జాలగూళ్ళలో ఉన్న ఎన్నో పుస్తకాలు కూడా సభికులు యూనికోడ్ లోకి రావాలి అని అడగటం గమనార్హం.
 ఏదయినా చర్చకు/సభకు వెళ్ళే ముందు అవి ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉన్నవో లేదో నిర్ధారించుకుని అడగాలి కదా! అది వేరే విషయం అనుకోండి.

మరికొందరు అడిగినవి - గణితసార సంగ్రహం, విజ్ఞానేశ్వరం, వ్యాకరణాలు, ఛందస్సు, నందకరాజ్యం, మొ॥, జానపదుల మాటలను భద్రపరిచి అందులోనుండి వారి వాడుక పదాలను సేకరించాలని శ్రీరమణ గారో, ఇంకెవరో అడిగారు. ఇవి బాగున్నాయి.
అయితే ఏ ఒక్కరూ కూడా సమకాలీనుల పుస్తకాలను గుర్తించలేదు!
స్వేచ్ఛా లైసెన్స్‍ల అవగాహన రచయితలలో పెరగాలి. వారి కాపీరైట్లు వారితోనే ఉంచుకుని హక్కులు ప్రచురణకర్తలకు ఇవ్వటానికి బదులు సమాజానికి ఉపయోగపడే విధంగా క్రియేటివ్ కామన్స్ లాంటి లైసెన్స్ ను ఆపాదించుకోవడం మన రచయితలూ నేర్చుకోవాలి.

ఒకటి రెండు అంశాలు, తెలుగులో టైపు చేయటం ఎలా, యూనికోడ్ మా డీటీపీ వాడికి తెలీదు అనే కొన్ని ఎప్పుడూ ఉండే సాగతీత అంశాలు తప్ప మిగితా చర్చ అంతా బాగానే సాగింది.

నేను ఒక ప్రదర్శన(presentation) తయారుచేసి తీసుకెళ్ళాను. జరుగుతున్న చర్చలకి నా ప్రదర్శన జరక్కపోవచ్చు అనుకుని, నా ప్రదర్శన ఇంకా వీవెన్ ప్రదర్శనలోని స్లైడ్స్ డిస్ప్లే చేయటం మొదలుపెట్టాను. ఆఖరున ఒక 20 నిమిషాలు నాకూ వీవెన్ గారికి అవకాశం వచ్చింది, కానీ అప్పటికే డిజిటైజేషన్ కి సంబంధించిన అన్ని అంశాలు అందరూ చర్చించేసారు, అవి మినహా ఉన్న సమయంలో చెప్పదగినవి చెప్పేసాను. నా ప్రదర్శన కింద ఇవ్వబడింది.

ఈ సింపోజియంలో సిలికానాంధ్ర వారి telugupustakam.org అనే వెబ్సైట్ లాంచ్ చేసారు. ఇందులో కొన్నిపుస్తకాలు ఇప్పటికే అందుబాటులో ఉంచారు. నేను ఆసక్తిగా ఎదురుచూసేది - ఈ సైటులోకి త్వరలో వచ్చి కొలువుండబోయే టీటీడీ వారి పుస్తకాలు, కొన్ని వర్సిటీలు సంస్థల పుస్తకాలు. ఇంకా తెలుగు కోర్పస్ ప్రాజెక్టు సన్నాహాలు కూడా చేసారు. 

వికీపీడియా అంటే ఏమిటి?

http://te.wikipedia.org , తెలుగు వికీపీడియా - 50 వేల పైబడి వ్యాసాలు, 100 కు పైగా సంపాదకులు, వేలల్లో బొమ్మలు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లోని ప్రతీ గ్రామానికీ, తెలుగులో విదుదలయిన ప్రతి చలనచిత్రానికీ ఇక్కడ ఓ పేజీ ఉంది. ఎవరయినా రాయగల స్వేచ్ఛా విజ్ఞాన సర్వస్వంగా చెప్పబడుతున్న ఈ వెబ్సైటులో ఎవరయినా రాసివేస్తే మరి సమాచార ప్రామాణికత ఏమిటి? మనం రాసినది మరొకరు తీసివేసి ఆ స్థానే ఇంకేదో రాసేసే వెసులుబాటు ఉన్నపుడు వికీపీడియాలో విషయాన్ని ఎందుకు చేర్చాలి?
ఇలాంటి ఎన్నో ప్రశ్నలు వికీపీడియాను మొదటి సారి సందర్శించే వారికి ఉంటాయి.
మరి నిజానిజాలు ఏమిటి?
ఇవి తెలుసుకోవాలంటే వికీపీడియా మూలస్థంబాల గురించి తెలుసుకుందాం. చేర్చిన సమాచారం ఈ అయిదిటిలో ఏ ఒక్క నియమానికి కట్టుబడి లేకపోయినా అది నిర్వాహకులు/అధికారులు/ఇతర వాడుకరులు తీసివేయవచ్చు.
మూలస్థంబాల గురించి ఇక్కడ చూడండి.
ఇక మనకు ఇష్టమొచ్చింది ఏదయినా రాసేయవచ్చా?
మనకు నచ్చిన విషయాల రాసుకునేందుకు బ్లాగులు ఇప్పటికే ఉన్నాయి. వికీపీడియాలో ఒక విజ్ఞానసర్వస్వంలో ఉండాల్సిన విషయాలు మాత్రమే చేర్చాలి. మీరు రాసే ప్రతి వాక్యం-పదం ఐదు మూలస్థంబాలకు జల్లెడ పట్టండి. అలా మెరుగయి వచ్చిన సమాచారం ఏదయినా మీరు చేర్చవచ్చు.
ఆంగ్ల వికీపీడియాలో చేర్చే ప్రతి వాక్యానికీ ప్రామాణికత కోసం ఏదో ఒక ఋజువును ఉదహరించాలి. ఇది తెలుగుకు కూడా అన్వయించుకోవాలి. కానీ మూలాలుగా ఋజువు చూపేందుకు మన తెలుగు పత్రికలు/వనరులకు అంతర్జాలంలో శాశ్వతలంకెలు అందుబాటులో ఉండవు. మహా అయితే ఓ సంవత్సరం పాత వార్తలు వరకూ అందుబాటులో ఉండొచ్చు. అందువలన ఈ నిబంధన తెలుగుకు సహజంగానే సడలించబడింది.
తెలుగులో మీరు విషయాలను చేర్చవచ్చు. అవి సార్ధకంగా ఉన్నంత వరకూ మార్పులకు లోను కావు!
ఆయా విషయాలు కాలానుగుణంగా మారినపుడు, సహజంగానే వ్యాసాలలో మార్పు వస్తుంది.
అయినా ఒకవేళ ఎవరయినా అనవసరంగా మీరు రాసిన విషయాన్ని మార్చినా, అది తిరిగి యధాస్థానానికి తీసుకొచ్చే వెసులుబాటు తెవికీలో ఉంది.
అందుకని అపోహలు మాని తెవికీలో సమాచారం చేర్చడం ప్రారంభించండి.