లోహిత్ తెలుగు మెరుగయిన ఖతి వచ్చిందోచ్!

మనకు తెలుగులో యూనికోడ్ లో అందుబాటులో ఉన్న ఖతులు చాలా తక్కువ.
గౌతమి, పోతన, వేమన, కాకుండా, అత్యధికంగా వాడుకలో ఉన్నా ఖతి లోహిత్ తెలుగు.
రెడ్ హ్యాట్ సంస్థ వారు నిర్వహిస్తున్న ఈ ఖతిలోని అక్షరాలు చాలా గుండ్రంగా స్పష్టంగా ఉంటాయి.

లోహిత్ తెలుగు ఖతి వచ్చాక రాతఖతుల లోటు తీరింది అనే చెప్పాలి.
ముఖ్యంగా డ గుణింతం, క గుణింతం చాలా చక్కగా ఉంటాయి. పాత కాలపు వ్రాతల్లా ఉండే క గుణింతం చూసి అప్పుడప్పుడు మా తాతల నాటి ద్రవిడ ప్రతులు, తెనుఁగు ప్రతులలో వంటి అక్షరాలు అని మురిసిపోయిన సందర్భాలూ ఉన్నాయి.

పోతన లో సంయుక్త, సంశ్లేష అక్షరాలు వ్రాస్తున్నప్పుడల్లా కొంచెం ఇబ్బందిగా ఉండేది. అక్షరాలు ఒకటి మరోదాంట్లో కలిసిపోయి, వికారంగా అనిపించేది. వేమన వ్రాతఖతిగా ఉపయోగించలేము. వేమన ఖతి శీర్షికలు రాయటానికి బావుంటుంది. అన్ని మెలికలు ఉండేసరికి పెద్ద పాఠ్యాలు చదవాలంటే కొంచెం ఎబ్బెట్టుగానే ఉండేది. గౌతమి అనగానే ఎందుకో, కొన్ని అక్షరాలు మరీ యాంత్రికంగా ఉంటాయి. పైగా ఆ ఖతి స్వేచ్ఛా ఖతి కాదు. అందుకని కొంచెం బావున్నా వాడలంటే ఇబ్బందే.
అందుకని లోహిత్ తెలుగు వచ్చాక నాకు ఎంతో మేలు జరిగిందని చెప్పొచ్చు. తెలుగ్లో రాయాలన్నా, చదవాలన్నా, మరింత అందంగా అక్షరాలు కనిపిస్తుంటే ఎవరికయినా నచ్చదు మరీ?
పైగా ఎన్నో చోటల మన ఆద్య గురువులు ఈ ఖతిని వాడుతున్నారు కూడా.

ఇక లోహిత్ తెలుగు చరిత్ర తెల్సుకుందాం. లోహిత్ తెలుగు ను ప్రాయోజితం చేస్తున్న ఫెడోరా ప్రాజెక్టు లోని వికీ ప్రకారం,
౨౦౦౪ లో రెడ్ హ్యాట్ సంస్థ అయిదు భారతీయ భాషలకు జీపీఎల్ లైసెన్స్  ద్వారా స్వేచ్ఛా ఖతులను విడుదల చేసింది. సంస్కృతంలో ఎఱుపు అని అర్ధం వచ్చే లోహిత్ అన్న పేరుతో వీటిని విడుదల చేసారు. ఈనాడు అస్సామీ, బెంగాలీ, దేవనాగరీ(హిందీ, కశ్మీరీ, కొంకణీ, మైథిలీ, నేపాలి,మరాఠీ, సింధీ), గుజరాతీ, కన్నడ, మళయాళం, ఒడియా, పంజాబీ, అరవం ఇంకా తెలుగు, మొత్తం ౧౬ భారతీయ భాషలకు లోహిత్ ఖతులు అందుబాటులో ఉన్నవి.
ప్రస్తుతం ఫెడోరా ప్రాజెక్ట్ వారు ఈ ఖతుల నిర్వహణ చూస్తున్నారు. లోహిత్ ఖతులన్నీ యూనికోడ్ ౫.౧ అనుకూలం.

అయితే మిత్రులు చాలా మంది గమనించే ఉంటారు ఫస్ట్ అన్న పదం రాసినప్పుడు తలకట్టు స మీద ఉండి పొల్లు పక్కకు పోవడం లోహిత్ తెలుగులో ఉన్న అపచారం, అలానే చూస్తున్నాం, రాస్తున్నాం అన్న పదాలు రాసినప్పుడు న్నాం అన్న ద్విత్వ-సంయుక్తాక్షరం(మిశ్రాక్షరం) న, నకారప్పొల్లు, దీర్ఘం, సున్నాలుగా విడిపోతుంది, ఇదీ ఒక పెద్ద లోటే.
కానీ మొన్న ౩౦ ఆగస్టు ౨౦౧౧ నాడు లోహిత్ తెలుగు వారి అత్యాధునిక ౨.౪.౬ వెర్జన్ విడుదలయింది.
ఇందులో ఇలాంటి తప్పిదాలను సరి చేసారు.
ఇంకెందుకు ఆలస్యం వెంటనే  లోహిత్ తెలుగు ఖతిని ఇక్కడ నుండి దింపుకోండి.

సూచన :
కానీ "-" (హైఫెన్) ఈ ఖతిలో లుప్తమయింది. అలానే ఆంగ్లం లో V అక్షరం (పెద్దబడి వీ అక్షరం), ఫుల్స్టాప్, రాసి వాటికి లోహిత్ తెలుగు ఆపాదిస్తే అవీ లుప్తమవుతున్నవి. వీటిపై ఒక బగ్ ఫైల్ చేసాను. అలానే అదే బగ్ తో పాటు బగ్ ఫిక్స్ కూడా పెట్టాను. తదుపరి విడుదలలో ఇవి పొందుపరుస్తామని నాకు విజ్ఞప్తి అందింది.

తెలుగుబాట ఇంకా భవిష్యత్తు లో తెలుగు కై చేయవలసిన కార్యక్రమాలు

వచ్చేనెల ఆగష్టు 28 వ తేదీన జరగబోయే తెలుగుబాట కార్యక్రమానికి నాందిగా ఈ రోజు జరిగిన సమావేశంలో 


ఈ క్రింది ప్రతిపాదనలు చేశాము... 
1. ఒక కొత్త తెలుగు ఖతి (ఫాంట్) రూపొందించాలి. ఈ ఫాంట్‌తో ఈ-పుస్తకాలు తయారు చేసుకుంటే, ఆ పుస్తకాల్లోని అక్షరాలు అందంగా కనిపించాలి.
2. తెలుగు బాట జరగటానికి ఒక వారం రోజులు ముందుగా అందేలా టీ షర్టులు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో తయారు చేయించాలి. ఈ టీ షర్టులను ముఖ్యంగా అక్కడ బాటలో పాల్గొనేవాళ్ళు ధరించాలి. ఈ టీ షర్టులకు ఎవరైనా చక్కని డిజైన్ చేస్తే, వారికి ఒక టీ షర్టు ఉచితంగా ఇవ్వబడుతుంది.
3. వెంటనే స్టిక్కర్లు, కరపత్రాలు తయారు చేయించి అందరికీ పంచాలి. తెలుగుబాట గురించి ప్రస్తావిస్తూ ఈ స్టిక్కర్లు, కరపత్రాల కోసం ముద్రించవలసిన మంచి విషయాలను తెలియజేసిన వారికి కినిగెలో పుస్తకాలు కొనడానికి రూ.50/- విలువైన గిఫ్ట్ కూపన్ ఇవ్వబడును.
4. తెలుగుబాటలో ప్రదర్శించటానికి ఒక పెద్ద బ్యానర్ తయారు చెయ్యాలి. దానికి కావలసిన ఒక చక్కని నినాదాన్ని సూచించినవారికి కినిగెలో పుస్తకాలు కొనడానికి రూ.50/- విలువైన గిఫ్ట్ కూపన్ లుఇవ్వబడును.
5. తెలుగుబాటకు సహాయకంగా ఉండటానికి వీలైనవారు Laptops, Data cards పట్టుకొని రావాలి.
---------------------------x--------------------------------------x----------------------------------------------------

భవిష్యత్తులో చేపట్టాలనుకుంటున్న ప్రకరణాలు.... (ప్రకరణం = ప్రాజెక్ట్)

1. ఒకటవ తరగతి నుంచి పదవతరగతి వరకు గల తెలుగు మీడియం పుస్తకాలలోని పాఠ్యాంశాలను డిజిటల్ రూపంలో అంతర్జాలంలో అందుబాటులో తేవాలి. ప్రస్తుతమున్న కష్టతరమైన భాషలో కాకుండా సరళతరమైన భాషలో అందించాలి. ఆ పాఠ్యాంశాలకు చక్కని రంగుల బొమ్మలు జత చేస్తూ, విద్యార్థులకు సులభంగా అర్థమవ్వడానికి యానిమేషన్లు కూడా జతచెయ్యాలి. కేవలం సిలబస్‌లో ఉన్న విషయాలు మాత్రమే కాకుండా, ఇంకా ఎక్కువ విషయాలను ప్రొందుపరచాలి. వీలైతే, నిపుణులతో వీడియోలు తయారు చేయించాలి....

2. తెలుగు మీడియం వాళ్ళు కూడా ఇంగ్లీషు సులభంగా నేర్చుకునే ఉపకరణాలను అంతర్జాలంలో అందుబాటులోకి తేవాలి... అంటే తెలుగు ద్వారా ఇంగ్లీష్ నేర్చుకునే విధంగా ఉండాలి.

3. మనకున్న చట్టం ప్రకారం, ప్రతి వస్తువుపై నిబంధనలు, ఆ వస్తువు తయారు చేసిన కంపెనీ పేరు వగైరా విషయాలను తప్పనిసరిగా అది అమ్మబడే ప్రాంతంలోని భాషలోనే ముద్రించాలి. దీనికి చేయవలసిందల్లా ఆ వస్తువుపై ముద్రించిన email address లేదా ఫోన్ నెంబర్ లేదా వారి కంపెనీ వెబ్ సైట్ ద్వారా మనం తెలియజేస్తే చట్టంలోని రూల్ ప్రకారం వాళ్ళు స్థానిక భాషలో ఆయా సమాచారాలను అందించాలి. దీనిద్వారా పరోక్షంగా తెలుగులోనే చదువుకున్నవారికి ఉపాధి అవకాశాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది..

-----------------------------------x------------------------------------x-------------------------------------------------------

కొన్ని చర్చించవలసిన ప్రశ్నలు...

1. ప్రపంచభాషలతో పోలిస్తే తెలుగు భాష యొక్క గొప్పతనం ఏమిటి?

2. ఇంజనీరింగ్‌లో తెలుగు ఒక సబ్జెక్ట్ గా ఉండాలి. దీనివల్ల తెలుగులో పి.హెచ్.డీ లేదా పీజీ చేసినవారికి ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయి.

3. కనీసం పదవతరగతి వరకు తెలుగు మీడియంలో చదవడం వల్ల విషయాలపై ఎక్కువగా అవగాహన ఉంటుంది. ఇంకా మన సంస్కృతి, సాంప్రదాయాలకు పరిరక్షించినవాళ్ళం అవుతాం.

4. ప్రస్తుతకాలంలో చదువు ఒత్తిడి వలన ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్న విద్యార్థుల్లో తెలుగు మీడియం విద్యార్థులు ఎక్కువా? లేదా ఇంగ్లిష్ మీడియం విద్యార్థులు ఎక్కువా?

తెలుగుకై నా సంకల్పం

అందరూ కొంచెం జాగ్రత్తగా చదవండి,
చదివాక మీ అమూల్యమైన సూచనలు, సలహాలు, వనరులు, సహాయం అందించవలసినదిగా నా వేడుకోలు.

మన మాతృభాష తెలుగుకు మన రెండు తరాల ముందు నుండి జరుగుతున్న వివక్ష చూస్తూనే ఉన్నాం. నేటి పరిస్థితి ఎలా ఉంది అంటే తెలుగు పదాలు కొన్ని పలికితేనే ఇబ్బంది గా నామోషీగా ప్రవర్తిస్తున్నారు కొంతమంది.

కాగా, అదే సమయంలో ఎంతో ఉత్సాహం తో తెలుగు నేర్చుకోవాలి అనుకునే వారెందరికో తెలుగు నేర్చుకునేందుకు మంచి సాధనాలు లేనే లేవు.

అందుకని త్వరలో నేను ఒక జాల గూడు ప్రవేశపెడదామనుకుంటున్నా, ఈ గూడు పూర్తిగా తెలుగును అభివృద్ధి చేసేందుకు ఉపయోగించుకోవాలి.

ఇప్పటి వరకూ నా ఆలోచన ప్రకారం, తెలుగు భాష ప్రాథమికాంశాలు - అక్షరాలు, వ్యాకరణం, ఉచ్చారణ మొఁ
తెలుగు పద్యం, తెలుగు కథ, తెలుగు పాట ను అందరి వద్దకూ తీసుకుపోవాలి. అలానే ఆఫ్లైన్ కొన్ని పోటీలు పెట్టి తద్వారా అంతర్జాలం అందుబాటులో లేని వారు కూడా ఈ కార్యక్రమంలో పాలుపంచుకునేలా చెయ్యటం వంటివి కొన్ని.

ఇంకా ఏంఏం చెయ్యొచ్చు?
బ్లాగుల్లో ఇందుకు కావలసిన చాలా సామగ్రి ఉంది కాబట్టి, నేను పెట్టబోయే జాలగూడు కేవలం ఆయా బ్లాగుటపాలకు లంకె ఇస్తుంది.
అలానే ఆయా టపాలు ఏదో ఒక దృక్కోణంలో రాయబడి ఉండొచ్చు. కానీ ఇక్కడ ఒక సమభావన కలుగజేసే టపాలకే స్థానం కలిపించాలన్నది నా సంకల్పం.

ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗುನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕನ್ನಡ ಪೋಸ್ಟು

ರಚನೆ : ವ್ಯಾಸರಾಯರು
ರಾಗ : ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣಿ
ತಾಳ : ಮಿಶ್ರ ಛಾಪು 
ಭಾಷೆ : ಕನ್ನಡ 


ಪಲ್ಲವಿ 
ಕೃಷ್ಣ ನೀ ಬೇಗನೇ ಬಾರೋ 

ಅನುಪಲ್ಲವಿ 
ಬೇಗನೆ ಬಾರೋ ಮುಖವನ್ನು ತೋರೋ 

ಕಾಲಾಲಂದುಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ನೀಲದ ಭಾವುಲಿ
ನೀಲವರ್ಣನೆ ನಾಟ್ಯವಾಡುತ್ತ ಬಾರೋ ೧

ಉಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಡುಗೆಜ್ಜೆ ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಉಂಗುರ
ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ವೈಜಯಂತಿಮಾಲ ೨ 

ಕಾಶಿ ಪೀತಾಂಬರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು
ಪೂಶಿದ ಶ್ರೀ ಗಂಧ ಮೈಯೊಳು ಗಮ್ಮ ೩

ತಾಯಿಗೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಜಗವನ್ನು ತೋರಿದ 
ಜಗದೋದ್ಧಾರಕ ನಮ್ಮ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ೪ 

జాలంలో తెలుగు తీరుతెన్నులు

భారతదేశంలో దాదాపు 8 కోట్ల జనాభా అంతర్జాలాన్ని తరచూ వాడుతున్నారు.

జూన్ ౨౦౦౯ నాటి గణాంకాల ప్రకారం దేశంలో 82 లక్షల బ్రాడ్ బ్యాండ్ అనుసంధానాలు గలవు.

అందులో రమారమీ 2 శాతం అనగా 16 లక్షలు మన రాష్ట్రం వారేఅని అంచనా( బ్రాడ్ బ్యాండ్ ఆధారంగా)

నేటికి ఇవి రెట్టింపు అయి ఉండవచ్చు.

మనం బ్లాగర్ల జనాభానే ప్రాతిపదికన తీసుకుందాం రోజూ కనీసం వంద బ్లాగులు, రెట్టింపు వ్యాఖ్యలు, దానికి రెట్టింపు బజ్జులు అందులో పదో వంతు ట్విటర్ లో తెలుగు వాడకాన్ని చూస్తున్నాం.

మరి వీరిలో చాలా వరకు ఏ ఉద్దేశ్యంతో జాలానికి చేరుతారు, నూటికి తొంభైతొమ్మిదిన్నర మంది వారి మనోల్లాసం కోసమే వస్తారు.

ఈ గణాంకాలను వేరే భాషలవారితో పోల్చుకుందాం!

నాకు హిందీ గుజరాతీ గట్రా బ్లాగుల గురించి విన్నా సమాచారం ఉంది కానీ ప్రత్యక్షంగా గమనించలేదు.

క్షుణ్ణంగా పరిశీలించింది తమిళం మరియు కన్నడం.

అదేవిటో వారి సినిమా, మరియు ఇతరత్రా జాలగూళ్ళు కూడా వారి భాషలోనే ఉంటాయి. కానీ అక్కడవారు బ్లాగటం చాలా తక్కువ, మరి జాలంలో అయితే ఎక్కువ సంఖ్యలోనే ఉన్నారు. మరి వారంతా ఏమి చేస్తున్నారు?

వారు జాలంలో ఎక్కువ సమయాఅన్ని వారి భాషాభివృద్ధికి కేటాయిస్తారు, స్థానికీకరణ, వికీపీడియా వంటివి దీనికి వేదికగా వారు వాడుతున్నారు!

వికీపీడియాను నేను ప్రాతిపదికగా తీస్కొని చూసాను, ఆశ్చర్యమేసింది! గణాంకాలు చూసి!

వికీపీడియాలో ప్రతీ వ్యాసం లో ఎన్ని మార్పులు జరిగితే అది అంత మెరుగైనది! నిజం స్థూలంగా!

దీనికి కొలమానం డెప్త్.

భారతీయ భాషల గణాంకాలను పరిశీలించండి ఇక్కడ. 

హిందీ లో అత్యధిక వ్యాసాలు కలవు, అక్షరాలా 67,449 వ్యాసాలు అయితే హిందీ కి గల డెప్త్ కేవలం 25 అంటే అంత బాగా వ్యాసాలు రాయబడటంలేదు, తరువాత మన భాషే, తెలుగు 47,293 వ్యాసాలు. మురిసిపోకండి, మన డెప్త్ కేవలం 7 అంటే నిమ్నంగా అత్యల్ప డెప్త్! అంతేగా మరి మీరు తెలుగు వికీపీడియాకు వెళ్ళి వ్యాసాలతీరుతెన్ను చూడండి, ఎక్కడో ఒక్కటి 10 లైన్లకు మించి ఉంటుంది. మిగతావన్ని 1 లేదా 2 మరీ మహా అయితే అయిదు లైన్లు గలవే!

ఇది మన భాషకి ఎంతటి అవమానం!

అన్నన్నా!

అలానే వెతుకుతూ మన వెనుక  ఉన్నవి గమనిస్తే, తరువాతి వరుసలో ఉన్న మరాఠీ(డెప్త్-20),  తమిళం(డెప్త్-31)  సంఖ్యాపరంగా మనకు వెనుకంజలో ఉన్నా, డెప్త్ లో మనకు ముందరే ఉన్నారు.

అయితే చెప్పుకోదగ్గది మళయాళం - కేవలం 16 వేల పై చిలుకు వ్యాసాలే ఉన్నా, ప్రతీ వ్యాసం కనీసం ఒక నిర్ణీత లైన్లు ఉండేలా వారు చర్య తీస్కున్నారు. అందుచేత వారికి కొలమానం ప్రకారం డెప్త్ 320! మనం చేరుకోవాలంటే ఇప్పుడున్నా 42 వేల వ్యాసాలన్నిటినీ మనం తీర్చిదిద్దాలి.

మీ ఊరు వికీపీడియాలో ఉంది, కానీ మీ ఊరి సమాచారం, మీ ఊరి బడి, గుడి, చెరువు వికీపీడియాలో కలవా?

వాటి చిత్రాలు?

ఈ విషయాలను వికీ లో చేర్చి మన భాషకే కాదు రాబోయే తరాలకు సమాచారం అందించిన వారవుతారు!

ఇక ఆ తర్వాత నేను గమనించింది విక్షనరీ , ఇది నిఘంటువు

విక్షనరీ గణాంకాలు ఇక్కడ చూడండి

అయితే ఇక్కడ గమ్మత్తు మనకు చాలా వెనుకవున్న అరవం ఇక్కడ మనకు 5 రెట్లు ముందు కలదు 

భారతీయ భాషల్లో కూడా మన అరవ సోదరులే ముదలియార్లు!

అక్షరాలా లక్షా తొంభై రెండువేల పైబడి పదాలు కలవు!

ఆ తరువాత స్థానం కన్నడిగులది, ఎనభై ఆరు వేల పైచిలుకు పదాలు

ఆ పై మళయాళం అరవై వేలు +

మరి మనం కేవలం ముప్పై తొమ్మిది వేలు+

తేడా గమనించారా!
మనకు చెప్పుకోటానికే భాషాభిమానం, నిరూపణకు వస్తే సున్నా!

ఇకనైనా రోజూ మీరు బ్లాగ్గోలలకు పెట్టే సమయంలో ఒక నూరోవంతు వీటిపై దృష్టి పెట్టండి

మీకు వికీ దిద్దుబాటు రాదా, ఉచిత సహాయం అందిస్తున్నాం మమ్మల్ని సంప్రదించండి!

॥సత్కృతాయాస్తు మంగళం ॥